Karmnik dla kur z beczki to grawitacyjny zbiornik zasypowy, który najczęściej wykonuje się z plastikowej beczki spożywczej o pojemności 60-120 litrów. Wyposażony jest w porty z rur PCV o średnicy 100-110 mm. Jeden port obsługuje 5-7 kur. Przy spożyciu około 120 g paszy dziennie na jedną nioskę beczka 60-litrowa (27-39 kg) wystarcza na 22-32 dni dla stada 10 kur, natomiast wersja 120-litrowa (54-78 kg) na 45-65 dni. Porty montuje się na wysokości grzbietu kury, czyli 20-30 cm nad podłożem, w suchym i zadaszonym miejscu, które chroni paszę przed wilgocią. Taka konstrukcja skutecznie ogranicza straty paszy, które w tradycyjnym, otwartym korycie mogą sięgać 20-30% rocznego zużycia.
Jak działają karmniki dla kur z beczki?
Karmnik z beczki funkcjonuje dzięki sile grawitacji. Pasza umieszczona w pionowym zbiorniku, takim jak beczka czy wiadro, sama przesypuje się do otworów lub tacki znajdującej się u dołu, gdy kury zaczynają jeść.
Zbiornik pełni rolę zapasu, zapewniając ptakom nieprzerwany dostęp do jedzenia, więc nie trzeba go codziennie uzupełniać. Całość opiera się na kilku otworach wylotowych, zwanych portami, umieszczonych tuż przy dnie, każdy z nich jest przeznaczony dla grupy około 5-7 kur. Jedna nosząca kura zjada dziennie około 120 g paszy, co oznacza, że dla stada liczącego 10 sztuk karmnik powinien dostarczać circa 1,2 kg pożywienia na dobę. Urządzenie nie zawiera ruchomych elementów ani nie wymaga zasilania, dzięki czemu działa cicho i niezawodnie. Sprawdza się doskonale zarówno w kurniku, jak i na wybiegu pod zadaszeniem.
W jaki sposób pokarm trafia ze zbiornika do tacki?
Pokarm przesuwa się ze zbiornika do tacki wyłącznie pod wpływem siły grawitacji, bez konieczności używania silników czy przekładni. Pionowo ustawiona beczka lub wiadro zwęża się ku dołowi, prowadząc do rury lub lejka, przez który pasza spływa bezpośrednio do koryta lub portów wylotowych.
Kiedy kury zjadają pokarm z dolnej części tacki, w jej miejscu powstaje wolna przestrzeń, a nowa porcja automatycznie przesuwa się z góry, uzupełniając ubytek. Taki system pozwala utrzymać na stałym poziomie niewielką ilość paszy, co ogranicza rozrzucanie i marnowanie jedzenia. Przepływ zostaje automatycznie zatrzymany, gdy tacka zapełni się, ponieważ nagromadzona pasza blokuje dalszy spływ ziarna z rury.
Jakie są wady i zalety automatycznego karmnika z beczki?
Największą zaletą karmnika wykonanego z beczki jest jego cicha praca oraz brak jakichkolwiek ruchomych elementów. Dzięki temu urządzenie jest niezwykle trwałe i nie wymaga zasilania. Kolejną korzyścią jest znaczne ograniczenie strat paszy, podczas gdy w tradycyjnych korytach rozgrzebywanie może prowadzić do marnotrawstwa sięgającego 20-30%, konstrukcja zasypowa skutecznie minimalizuje ten problem.
To rozwiązanie jest także ekonomiczne, zwłaszcza gdy zdecydujemy się zbudować karmnik samodzielnie, wykorzystując do tego spożywczą beczkę i fragmenty rury PCV. Minusem jest brak ochrony przed gryzoniami oraz dzikim ptactwem, które równie łatwo dostają się do odsłoniętych otworów co kury.
| Materiał | Wytrzymałość |
|---|---|
| plastikowa beczka | pęka przy temperaturach poniżej -15°C, wytrzymuje 2-4 lata |
| stal ocynkowana | może wytrzymać od 8 do 15 lat |
Karmnik powinien zostać zabezpieczony pod zadaszeniem, ponieważ wilgotna pasza w otworze szybko ulega spleśnieniu.
| Temat | Najważniejsze informacje |
|---|---|
| Zasada działania karmnika z beczki | Funkcjonuje dzięki sile grawitacji; pasza przesypuje się do otworów/tacki u dołu; porty wylotowe dla grup 5-7 kur; jedna kura zjada ~120 g dziennie; karmnik nie wymaga zasilania ani ruchomych elementów. |
| Materiały do budowy karmnika | Plastikowa beczka spożywcza 60-120 litrów; rury PCV 100-110 mm z kolankiem pod kątem prostym; zaślepka/mufa PCV na górę; silikon uszczelniający; metalowe obejmy lub uchwyty; wiertarka z otwornicą; nóż/piła do rur; koszt 70-85 zł. |
| Budowa karmnika | Mycie beczki; wycinanie otworów 100-110 mm przy dnie; montaż rur PCV z kolankiem; uszczelnianie silikonem; szczelna pokrywa z otworem wsypowym; montaż do stelaża/ściany/łańcucha; dolna krawędź kolanek 20-30 cm nad ziemią; napełnianie paszą i kontrola przepływu. |
| Dobór pojemności zbiornika | Dopasowanie do liczby kur i rytmu uzupełniania; jedna kura ~120 g/dzień; dla 10 kur 1,2 kg/dzień (~8,4 kg/tydzień); małe zbiorniki 5-10 kg dla małych stad, większe 60-120 l dla rzadszego uzupełniania; uwzględnienie miejsca i wagi po napełnieniu. |
| Ustawienie karmnika | Dolna krawędź portów/tacki na wysokości 20-30 cm nad podłożem; zbyt nisko powoduje rozrzucanie paszy, zbyt wysoko trudny dostęp; preferowana sucha, zadaszona przestrzeń; stabilne mocowanie; dla dorosłych i kurcząt osobne karmniki na różnych wysokościach (kurczęta 15-20 cm). |
| Ochrona paszy i karmnika | Zabezpieczenie przed wilgocią (zadaszenie, szczelna pokrywa); uszczelnianie portów silikonem; uniesienie karmnika na 30-40 cm przeciw gryzoniom i dzikim ptactwem; stosowanie podwieszanych konstrukcji; wybór materiałów odpornych na mróz (stal ocynkowana w chłodniejszych rejonach); regularne sprawdzanie uszczelnień. |
| Utrzymanie higieny i minimalizacja strat | Codzienne usuwanie zabrudzeń i odchodów; mycie całego zbiornika raz w tygodniu; dezynfekcja po chorobach; karmnik zasypowy ogranicza marnotrawstwo (klasyczne koryto, 20-30% straty paszy); kontrola zbrylania i pleśnienia ziarna; ustawienie karmnika i suche miejsce zapobiegają zanieczyszczeniu i rozsypywaniu paszy. |
Jakie materiały są potrzebne do zrobienia karmnika dla drobiu?
Do zbudowania karmnika z beczki potrzebujesz plastikowego zbiornika spożywczego, zazwyczaj o pojemności między 60 a 120 litrów. To właśnie w nim będzie przechowywana karma dla ptaków. Porty wylotowe wykonuje się z kawałków rur PCV o średnicy około 100-110 mm, które łączy się kolankiem pod kątem prostym. Górę beczki zabezpiecza się zaślepką lub mufą PCV o tej samej średnicy, co skutecznie chroni jedzenie przed deszczem i wilgocią. Aby przymocować porty do ścianki, używa się silikonu budowlanego, który zapewnia szczelność połączeń. Dodatkowo warto zastosować metalowe obejmy lub uchwyty, dzięki którym cały karmnik można stabilnie zamontować do ściany lub stelaża.
Podczas pracy przydadzą się podstawowe narzędzia, takie jak:
- Wiertarka z otwornicą do precyzyjnego wycinania otworów w beczce,
- Nóż lub piła niezbędne do przycinania rur na wymiar.
Koszt wszystkich materiałów potrzebnych do samodzielnej budowy wyniesie zwykle od 70 do 85 złotych.
Z jakiego materiału najczęściej wykonany jest karmnik z beczki?
Karmnik z beczki najczęściej tworzy się z plastikowej beczki spożywczej, co jest korzystne, ponieważ takie pojemniki są zaprojektowane do przechowywania żywności, dzięki czemu minimalizuje się ryzyko zanieczyszczenia paszy szkodliwymi substancjami.
Do wykonania portów wylotowych wykorzystuje się rury i kolanka z PCV, materiał identyczny z tworzywem beczki. Pozwala to na łatwe łączenie elementów i uszczelnianie ich silikonem. Plastik sprawia, że konstrukcja jest lekka, odporna na korozję oraz niedroga, choć przy temperaturach poniżej -15°C staje się kruchy i podatny na pęknięcia.
Średnia żywotność takiego karmnika to około 2-4 lata w warunkach atmosferycznych. Alternatywą jest model wykonany ze stali ocynkowanej, który wytrzymuje od 8 aż do 15 lat i znacznie lepiej radzi sobie z mrozem oraz opadami, choć jego budowa jest bardziej czasochłonna i wymaga większego nakładu pracy.
Jakie rury PCV są potrzebne do budowy portów paszowych?
Do konstrukcji portów paszowych najczęściej wykorzystuje się rury PCV o średnicy 100-110 mm, czyli standardowe elementy kanalizacyjne dostępne w sklepach budowlanych. Każdy port musi być wyposażony w kolanko PCV o kącie 90 stopni, dopasowane do tej samej średnicy, to właśnie ono kieruje paszę z pionowego odcinka rury w dół, bezpośrednio w stronę dzioba kury.
Górną część pionowej rury zabezpiecza się zaślepką lub mufą PCV, co zapobiega wysypywaniu się paszy i chroni ją przed dostawaniem się wody deszczowej do wnętrza. Jeden port o tej średnicy zwykle obsługuje 5-7 kur. Jeśli stado jest większe, warto zamontować kilka portów równomiernie rozmieszczonych wokół obwodu beczki. Rury przycina się na odcinki zwykle nieprzekraczające 100 cm, co odpowiada wysokości od dna beczki do miejsca montażu kolanka.
Gdzie kupić gotowe porty do montażu w beczce?
Gotowe porty paszowe do montażu w beczce można znaleźć zarówno w sklepach stacjonarnych, jak i internetowych, specjalizujących się w akcesoriach dla hodowców drobiu. Zwykle oferowane są jako zestawy, które zawierają kolanko, mufę oraz uszczelkę, co znacznie ułatwia montaż. Jeśli jednak wolisz kupić poszczególne części osobno, rury PCV, kolanka o kącie 90 stopni oraz zaślepki można znaleźć w działach instalacji kanalizacyjnych marketów budowlanych. Tego rodzaju zakup bywa często bardziej ekonomiczny w porównaniu do kompletów.
W asortymencie sklepów rolniczych dostępne są również gotowe karmniki zasypowe oraz pedałowe. To praktyczne rozwiązanie dla tych, którzy nie chcą samodzielnie budować systemu karmienia. Przy wyborze portów warto zwrócić szczególną uwagę na ich średnicę, by idealnie pasowały do rur PCV wykorzystywanych do budowy zbiornika, zazwyczaj jest to wymiar od 100 do 110 mm. Dzięki temu nie będzie potrzeby używania dodatkowych przejściówek, co usprawni montaż. Decydując się na zakup, dobrze jest porównać ceny kilku ofert, ponieważ komplet portów w gotowej formie często kosztuje więcej niż samodzielne skompletowanie potrzebnych elementów.
Jak zrobić karmnik dla kur z plastikowej beczki?
Budowę karmnika zaczynamy od wyboru plastikowej beczki spożywczej o pojemności między 60 a 120 litrów. Następnie dokładnie ją myjemy, usuwając wszelkie pozostałości po poprzedniej zawartości. Na dolnej części ścianki beczki, używając wiertarki z otwornicą, wycinamy okrągłe otwory o średnicy dostosowanej do rur PCV, zwykle 100-110 mm. Otwory te rozmieszczamy równomiernie na całym obwodzie beczki.
Do każdego otworu wstawiamy krótki fragment rury zakończony kolankiem pod kątem prostym 90 stopni. Połączenia zabezpieczamy silikonem budowlanym, żeby zapobiec wysypywaniu się paszy bokiem.
Górę beczki zakrywamy szczelną pokrywą lub zaślepką, pozostawiając niewielki otwór wsypowy, dzięki któremu uzupełnienie paszy będzie możliwe bez zdejmowania całej pokrywy. Następnie całość mocujemy do stelaża, przytwierdzamy do ściany kurnika lub zawieszamy na łańcuchu. Ważne, aby dolna krawędź kolanek znajdowała się około 20-30 cm nad ziemią, czyli na wysokości grzbietu dorosłej kury. Na koniec wypełniamy beczkę paszą i sprawdzamy, czy pokarm swobodnie trafia do wszystkich otworów, zapewniając ptakom łatwy dostęp do jedzenia.
Jakie wymiary powinna mieć średnica misy lub otworów?
Otwory wylotowe w beczce oraz dołączone do nich kolanka powinny mieć średnicę w zakresie 100-110 mm, co odpowiada standardowym rurom PCV stosowanym w konstrukcji portów. Jeśli otwór będzie zbyt wąski, o szerokości kilku centymetrów, przepływ granulatu zostanie ograniczony, a ryzyko zatkania wzrośnie, zwłaszcza gdy pasza jest wilgotna. Z kolei zbyt duży otwór sprawi, że do tacki wysypie się nadmiar pokarmu naraz, co często prowadzi do rozgrzebywania i niepotrzebnego marnowania żywności przez kury.
Tacka pod portem powinna mieć taką głębokość, aby pomieścić zapas paszy na kilka godzin użytkowania przez 5-7 kur korzystających z danego miejsca. Oznacza to mniej więcej 0,6-0,84 kg jedzenia na dobę przypadającego na jeden port.Średnica 100-110 mm sprawdza się nie tylko przy granulacie, ale również przy luźnej paszy, gdyż obie formy swobodnie przez nią przepływają.
Jakie są możliwe sposoby montażu karmnika dla drobiu?
Karmnik z beczki można zamocować na trzy główne sposoby:
- Postawić na stabilnej podstawie lub nóżkach,
- Zamontować do ściany kurnika za pomocą metalowych obejm,
- Zawieść na łańcuchu lub lince pod dachem czy zadaszeniem wybiegu.
Najłatwiejszą opcją jest ustawienie karmnika na podłożu, które jednak musi być twarde i równe, by beczka nie przewracała się pod ciężarem paszy. Przytwierdzenie do ściany pomaga zaoszczędzić miejsce na podłodze i ułatwia sprzątanie, nic nie przeszkadza w zamiataniu pod karmnikiem.
Podwieszenie na łańcuchu daje możliwość regulacji wysokości wylotów, co jest szczególnie wygodne, gdy młode kury rosną. Takie rozwiązanie dodatkowo utrudnia dostęp gryzoniom, które mają problem z poruszaniem się po zawieszonej, lekko ruchomej konstrukcji. Niezależnie od wybranego sposobu montażu, warto zadbać o to, aby dolna krawędź portów znajdowała się na wysokości 20-30 cm nad ziemią, co odpowiada poziomowi grzbietu dojrzałej kury.
Jak dobrać pojemność wiadra lub beczki na paszę?
Pojemność zbiornika powinna być dopasowana do liczebności stada oraz rytmu uzupełniania paszy. Pamiętaj, że jedna nioska zjada przeciętnie około 120 gramów pokarmu na dobę. Przykładowo, dla 10 kur oznacza to codzienne zapotrzebowanie rzędu 1,2 kilograma, a więc w ciągu tygodnia konieczne jest przygotowanie około 8,4 kg paszy.
Małe pojemniki, mieszczące od 5 do 10 kg, idealnie sprawdzą się przy kilkuosobowych stadach, choć wymagają częstszego uzupełniania co kilka dni. Natomiast większe zbiorniki o pojemności od 60 do 120 litrów pozwalają rzadsze uzupełnianie, nawet raz na kilka tygodni.
Przy wyborze warto też uwzględnić ilość miejsca dostępnego w kurniku lub na wybiegu. Duże beczki zajmują więcej przestrzeni i stają się ciężkie po napełnieniu.
- Zbyt mały zbiornik przy dużym stadzie to konieczność częstego dolewania paszy, co bywa uciążliwe,
- Z kolei zbyt pojemny pojemnik może powodować zawilgocenie dolnych warstw pokarmu zanim kury zdążą go spożyć.
Jaką pojemność paszy mają najpopularniejsze karmniki z beczki?
Najpopularniejsze karmniki z beczek występują w pojemnościach 60 lub 120 litrów. Przy standardowej gęstości nasypowej paszy sypkiej, która wynosi od 0,45 do 0,65 kg na litr, można tam zmieścić około 27-39 kg lub 54-78 kg jedzenia.Mniejsze karmniki zasypowe, które znajdziemy w sklepach hodowlanych, zazwyczaj mają pojemność 5, 10 lub 20 kg. Są one idealne dla niewielkich stad lub mogą służyć jako dodatek do większych zbiorników.
Decydując się na konkretną pojemność, warto uwzględnić liczbę kur w stadzie, im więcej ptaków, tym szybciej opróżnia się karmnik, dlatego większy model może okazać się bardziej praktyczny. Dla hodowców posiadających kilkanaście kur lepszy będzie zbiornik o pojemności 60 litrów, natomiast wersja 120-litrowa znacząco ogranicza konieczność częstego dosypywania paszy, nawet przy większych stadach.
Na ile kur wystarczy jeden karmnik z beczki o pojemności 60 l lub 120 l?
Przy stadzie składającym się z 10 kur, karmnik o pojemności 60 litrów (co odpowiada 27-39 kg paszy) wystarcza na około 22-32 dni. Natomiast większy zbiornik, mieszczący 120 litrów (54-78 kg), może zaopatrzyć ptaki na 45-65 dni.
Gdy stado liczy już 20 kur, ten sam sprzęt zaspokaja potrzeby przez mniej więcej 11-16 dni w przypadku 60-litrowego karmnika oraz przez 22-32 dni, jeśli chodzi o wersję 120-litrową. Wynika to z proporcjonalnego wzrostu dziennego zużycia wraz z liczbą ptaków.
W wyliczeniach uwzględniono:
- Średnie dzienne spożycie na poziomie 120 g paszy na jedną kurę,
- Orientacyjną gęstość nasypową suchych mieszanek, która waha się między 0,45 a 0,65 kg na litr,
- Możliwość różnic w czasie korzystania z karmnika ze względu na rodzaj pokarmu i warunki atmosferyczne.
Dla stad obejmujących kilkanaście sztuk, 60-litrowy zbiornik zwykle gwarantuje zapas na trzy do czterech tygodni. Z kolei karmnik o pojemności 120 litrów pozwala na nawet dwumiesięczne korzystanie bez konieczności uzupełniania.
Jak prawidłowo ustawić karmnik zasypowy dla niosek?
Karmnik zasypowy dla niosek powinien być umieszczony tak, aby dolna krawędź portów wylotowych albo tacki znajdowała się mniej więcej na wysokości grzbietu dorosłej kury, czyli około 20-30 cm nad podłożem. Jeśli zainstalujemy go zbyt nisko, kury łatwo będą rozrzucać paszę nogami, co prowadzi do jej zabrudzenia odchodami. Natomiast zbyt wysoka lokalizacja może utrudnić dostęp do jedzenia, zwłaszcza młodszym i drobnym ptakom.
Optymalnym wyborem na miejsce ustawienia karmnika jest sucha, zadaszona przestrzeń, osłonięta przed bezpośrednim działaniem słońca i deszczu. Dzięki temu pasza pozostanie sucha i nie zawilgotnieje w porcie. Dodatkowo, warto zadbać o to, by konstrukcja stała na stabilnym i twardym podłożu lub była solidnie przymocowana do ściany albo stelaża, co zapobiegnie przewróceniu się karmnika, szczególnie gdy jest w pełni załadowany.
W przypadku, gdy w stadzie znajdują się zarówno kurczęta, jak i dorosłe kury, warto pomyśleć o dwóch oddzielnych karmnikach ustawionych na różnych wysokościach. Młode ptaki bowiem potrzebują niższego poziomu, najlepiej około 15-20 cm, aby miały wygodny dostęp do paszy.
Na jakiej wysokości postawić karmnik z beczki dla dorosłych kur?
Karmnik z beczki dla dorosłych kur ras standardowych powinien być umieszczony na wysokości 20-30 cm od podłoża, licząc od dolnej krawędzi portu lub tacki. Ta wysokość odpowiada mniej więcej poziomowi grzbietu dorosłego ptaka, co pozwala mu swobodnie dosięgnąć paszy bez konieczności wskakiwania lub zbytniego schylania się. W przypadku ras karłowatych oraz młodszych kurcząt warto obniżyć wysokość montażu do około 15-20 cm, ze względu na mniejszy zasięg tych ptaków. Jeżeli w gospodarstwie pojawiają się gryzonie, dobrze jest dodatkowo podnieść podwieszane karmniki na łańcuchu do 30-40 cm, co skutecznie utrudnia szkodnikom wspinaczkę i dostęp do pożywienia. Regulacja wysokości montażu karmnika jest również możliwa w miarę wzrostu kurcząt, wystarczy przesuwać zaczep łańcucha coraz wyżej, dostosowując go do rosnącego stada.
Jak chronić paszę i karmnik przed czynnikami zewnętrznymi?
Paszę i karmnik najlepiej chronić przed wilgocią, umieszczając zbiornik pod zadaszeniem kurnika lub pod osobną wiatą. Zawilgocona karma szybko pleśnieje, co szkodzi zdrowiu kur. Górną część beczki zabezpiecza się szczelną pokrywą lub zaślepką z PCV, a wszystkie połączenia portów uszczelnia silikonem budowlanym, aby zapobiec przedostawaniu się do środka wody opadowej.
Aby ochronić karmnik przed gryzoniami i dzikim ptactwem, które chętnie korzystają z odsłoniętych portów, warto unieść go na wysokość 30-40 cm. Dodatkowo stosuje się podwieszane konstrukcje na łańcuchach, które utrudniają wspinaczkę zwierzętom. Plastikowa beczka może stać się krucha i pękać w temperaturach poniżej -15°C, dlatego w chłodniejszych rejonach lepiej zdecydować się na wersję ze stali ocynkowanej, której trwałość wynosi od 8 do 15 lat, a jednocześnie odporność na mróz i wilgoć jest znacznie wyższa. Systematyczne sprawdzanie stanu uszczelnień i pokrywy umożliwia wczesne wykrycie ewentualnych przecieków, co pomaga zapobiec zawilgoceniu większej partii paszy.
Jak utrzymać higienę i minimalizować straty paszy?
Higiena karmnika polega na codziennym sprawdzaniu oraz usuwaniu zabrudzeń i odchodów z dna tacki. Raz w tygodniu konieczne jest dokładne umycie całego zbiornika. Dodatkowo, po każdej chorobie w stadzie, niezbędna jest dokładna dezynfekcja.
Straty pokarmu minimalizuje konstrukcja zasypowa z wąskimi otworami. W klasycznym, otwartym korycie kury rozgrzebują nawet 20-30% paszy, co przy ośmiu ptakach i rocznym zużyciu około 350 kg oznacza stratę między 70 a 105 kilogramów. W karmniku zasypowym jedzenie jest chronione i dozowane porcjami, co znacznie ogranicza marnotrawstwo. Warto też systematycznie kontrolować, czy ziarno u dołu zbiornika nie zbryla się ani nie pleśnieje, zwłaszcza po wilgotnych okresach. Utrzymywanie karmnika na poziomie grzbietu kur oraz w suchym miejscu pomaga zapobiegać zanieczyszczeniu paszy odchodami i jej niepotrzebnemu rozsypywaniu.
Jaką karmę wsypywać do dozowników na wolnym wybiegu?
W dozownikach ustawionych na wolnym wybiegu najczęściej umieszcza się pełnoporcjową mieszankę dla kur niosek. Może to być pasza w formie sypkiej lub granulowanej, dobrana odpowiednio do wieku ptaków oraz etapu produkcji.
Granulat okazuje się lepszym wyborem na zewnątrz niż luźna pasza. Jest bardziej odporny na kruszenie, mniej przywiera do wilgotnych ścianek dozownika i rzadziej tworzą się z niego grudki pod wpływem wilgotnego powietrza.
Kury na wybiegu zazwyczaj zjadają codziennie nawet o 10-15% więcej pożywienia niż te trzymane wyłącznie w zamkniętym kurniku, co warto uwzględnić podczas uzupełniania zapasów. W upalne dni spożycie karmy może obniżyć się nawet o 30% względem normy. Dlatego lepiej nie napełniać dozownika na więcej niż kilka dni, aby uniknąć marnotrawstwa.
Należy unikać wsypywania do dozownika pieczywa, resztek z kuchni czy zawilgoconych pasz, które w zamkniętym pojemniku szybko pleśnieją i mogą zaszkodzić zdrowiu ptaków.






