Kury przestają znosić jajka głównie z pięciu powodów: niedoborów pokarmowych, niekorzystnych warunków w kurniku, naturalnego cyklu fizjologicznego, chorób z pasożytami oraz stresu. Nioska potrzebuje dziennie 4-5 g wapnia i 200-250 ml wody. Nawet kilkugodzinny brak wody, który często zdarza się zimą przy zamarzniętych poidłach, szybko obniża nieśność. Kluczowe jest również zapewnienie 14-16 godzin światła dziennie; zimą, gdy dzień trwa około 8 godzin, produkcja jaj drastycznie spada. Coroczne pierzenie oraz kwoczenie, czyli 21-dniowe wysiadywanie jaj, dodatkowo wymuszają przerwę w znoszeniu. Szczyt produkcji, wynoszący 280-320 jaj rocznie, przypada na 6-18 miesiąc życia. Po tym okresie nieśność spada o 10-25 procent rocznie w kolejnych latach.
Najczęstsze przyczyny spadku nieśności u kur
Kury przestają znosić jajka z kilku głównych powodów: niedoborów składników odżywczych, niekorzystnych warunków otoczenia, naturalnych faz ich cyklu życiowego, chorób oraz stresu. Niedostateczna podaż białka, wapnia i witamin w diecie znacznie ogranicza możliwość produkcji jaj, zwłaszcza utrudniając tworzenie się skorupki.
Krótkie dni świetlne, niskie temperatury w kurniku, a także złe warunki wentylacyjne wpływają na hormonalne procesy odpowiedzialne za owulację, spowalniając je lub zatrzymując. Wiek kur powyżej 2-3 lat, coroczne pierzenie czy też naturalny instynkt wysiadywania powodują przerwy w znoszeniu jaj, nawet jeśli ptaki są całkowicie zdrowe. Infekcje układu rozrodczego, obecność pasożytów zewnętrznych lub wewnętrznych oraz nagłe zmiany w otoczeniu, takie jak pojawienie się drapieżnika, transport czy dosadzanie nowych ptaków do stada, mogą wywołać spadek nieśności trwający od kilku dni aż po kilka tygodni. W następnych częściach tekstu przyjrzymy się dokładniej każdej z tych przyczyn, podając szczegółowe dane oraz wartości graniczne, które pomogą lepiej zrozumieć ich wpływ na produkcję jaj.
| Przyczyna spadku nieśności | Opis |
|---|---|
| Niedobory składników odżywczych | Niedostateczna podaż białka, aminokwasów siarkowych, wapnia, witamin i mikroelementów ogranicza produkcję jaj, wpływa na jakość skorupki i może całkowicie zatrzymać nieśność. |
| Warunki środowiskowe i mikroklimat | Optymalna temperatura 18-22°C, dobra wentylacja, niska wilgotność i odpowiednia przestrzeń zmniejszają stres i umożliwiają utrzymanie nieśności. |
| Fizjologiczne uwarunkowania cyklu nioski | Naturalne fazy cyklu obejmują okresy intensywnej produkcji i przerwy na pierzenie lub wysiadywanie; największa produkcja między 6 a 18 miesiącem życia. |
| Choroby i pasożyty | Infekcje układu rozrodczego, pasożyty wewnętrzne i zewnętrzne obniżają kondycję i bezpośrednio szkodzą produkcji jaj. |
| Stres i nagłe zmiany otoczenia | Obecność drapieżników, transport, zmiana środowiska, wprowadzenie nowych osobników oraz hałas powodują zahamowanie owulacji i spadek znoszenia jaj. |
| Metody pobudzenia znoszenia jaj | Doświetlanie 14-16h dziennie, wartość odżywcza paszy (4% wapnia, witaminy, minerały), stały dostęp do wody oraz eliminacja stresu i leczenie chorób. |
Wpływ niedoborów pokarmowych na produkcję jaj
Niedobory składników odżywczych znacząco ograniczają nieśność, ponieważ wytworzenie pojedynczego jaja wymaga od kury szybkiego dostarczenia dużych dawek białka, energii, wapnia oraz witamin. Dorosła kura nioska spożywa codziennie około 110-120 g pełnoporcjowej paszy, która musi zaspokoić zarówno jej podstawowe potrzeby metaboliczne, jak i proces formowania żółtka, białka oraz twardej skorupki.
Jeśli dieta jest uboga w białko lub aminokwasy siarkowe, takie jak metionina i lizyna, ptak może produkować mniej jaj lub te, które powstają, są mniejsze i charakteryzują się cieńszą skorupą. Brak energii, na przykład w przypadku żywienia wyłącznie ziarnem bez dodatku kompletnych mieszanek, sprawia, że organizm zaczyna wykorzystywać zapasy tłuszczu, co negatywnie wpływa na produkcję jaj. Ponadto niedostateczna ilość witamin i mikroelementów, które omówione zostaną w dalszej części tekstu, pogarsza regularność znoszenia. Przy przewlekłym niedożywieniu proces ten może w ogóle ustać, a powrót do pełnej formy trwa zwykle kilka tygodni po wprowadzeniu odpowiedniej diety.
Jakie witaminy i minerały warunkują regularną nieśność?
Regularną nieśność zapewniają przede wszystkim wapń, fosfor oraz witaminy D3, A, E i z grupy B. Witamina D3 odgrywa niezwykle ważną rolę w przyswajaniu wapnia w przewodzie pokarmowym i jego odpowiednim transporcie do gruczołu skorupowego. Brak tej witaminy skutkuje wytwarzaniem cienkich skorupek, nawet gdy poziom wapnia jest wystarczający.
Fosfor współdziała z wapniem, tworząc strukturę kości oraz skorupki jaj. Zaburzenia w proporcjach tych pierwiastków, zarówno niedobór, jak i nadmiar, mogą uniemożliwić odpowiednie ich wchłanianie. Z kolei witamina A dba o kondycję błon śluzowych jajowodu, witamina E wpływa korzystnie na płodność, a witaminy z grupy B, zwłaszcza B2 i B12, wspierają przemiany energetyczne potrzebne do wytworzenia zdrowego jaja. Mangan i cynk uczestniczą w tworzeniu organicznej macierzy skorupki, a ich deficyt powoduje pojawianie się jaj o nieregularnych kształtach lub z porowatą powierzchnią. Kompleksowa pasza dla niosek zawiera odpowiednio zbilansowany zestaw tych składników, dlatego podawanie jedynie ziarna zbóż, bez dodatków mineralno-witaminowych, często prowadzi do niedoborów i problemów z jakością jaj.
Jak niedobór wapnia wpływa na ilość i jakość skorupki?
Niedobór wapnia ma negatywny wpływ na jakość skorupki jaj, prowadząc do powstawania jaj miękkoskorupowych, z cienką powłoką lub wręcz pozbawionych skorupy. Przy dłuższym braku tego pierwiastka liczba znoszonych jaj również ulega zmniejszeniu.
Dorosła kura nioska potrzebuje codziennie około 4-5 g wapnia. Zazwyczaj pasza dla niosek zawiera około 4% wapnia, co przy dziennym spożyciu 120 g daje około 4,8 g tego składnika.
Proces tworzenia skorupki trwa głównie nocą, od momentu owulacji przez około 18-20 godzin. Właśnie dlatego ptak musi mieć stały dostęp do wapnia także po zmroku, nawet jeśli w tym czasie nie pobiera paszy. W przypadku niedoboru wapnia w diecie organizm sięga po jego zapasy w kościach, co z czasem prowadzi do osteoporozy i osłabienia szkieletu u niosek.
Niedobór wapnia objawia się przede wszystkim przez produkcję jaj o chropowatej, cienkiej lub miękkiej skorupie. W skrajnych sytuacjach kury mogą całkowicie zaprzestać znoszenia jaj.
Uzupełnianie wapnia odbywa się przez podawanie dodatkowych źródeł, takich jak:
- Zmielone skorupki jaj,
- Grys wapienny,
- Kreda pastewna.
To pozwala kurom samodzielnie regulować jego ilość zgodnie z własnymi potrzebami.
Znaczenie warunków środowiskowych i mikroklimatu w kurniku
Warunki panujące w kurniku oraz mikroklimat mają kluczowy wpływ na produkcję jaj. Kury szybko reagują spadkiem nieśności, gdy tylko odczuwają dyskomfort termiczny lub pogorszenie jakości powietrza. Najlepsza temperatura dla niosek mieści się w przedziale około 18-22 stopni Celsjusza.
Kiedy termometr wskazuje temperatury poniżej tej normy, ptaki zużywają więcej energii na ogrzewanie swojego ciała, co odbywa się kosztem ilości składników odżywczych przeznaczonych na produkcję jaj. Natomiast w sytuacjach, gdy jest za gorąco, kury jedzą mniej i skupiają się na schładzaniu, co także wpływa negatywnie na ich płodność.
Niewłaściwa wentylacja sprzyja nagromadzeniu amoniaku z odchodów, który drażni układ oddechowy i osłabia odporność ptaków. Dodatkowo wysoka wilgotność sprzyja powstawaniu pleśni w ściółce oraz rozmnażaniu pasożytów, co odbija się na kondycji całego stada. Zbyt duża liczba ptaków na ograniczonej przestrzeni powoduje wzrost stresu oraz zaostrza rywalizację o jedzenie, wodę i miejsca na gniazda, a to z kolei przekłada się na spadek liczby składanych jaj. Stabilna temperatura, efektywna wentylacja oraz sucha ściółka to kluczowe elementy, które pozwalają utrzymać wysoką nieśność przez cały rok.
Dlaczego kury przestają znosić jajka w okresie zimowym?
Kury przestają znosić jajka zimą głównie z powodu skrócenia czasu trwania dnia. W tym okresie światło słoneczne świeci około 8 godzin, co jest zbyt mało, aby zapewnić prawidłowy cykl rozrodczy, który wymaga dłuższej ekspozycji na światło. Krótsze dni ograniczają produkcję hormonów przysadki mózgowej, odpowiedzialnych za pobudzenie owulacji. W rezultacie ilość znoszonych jaj maleje lub zupełnie ustaje.
Niskie temperatury powodują wzrost zapotrzebowania na energię potrzebną do utrzymania stałej temperatury ciała, co odbiera ptakom zasoby niezbędne do wytwarzania jaj. Jesień i zima to czas naturalnego pierzenia kur, które wymaga przerwy w produkcji jaj, co jeszcze bardziej obniża ich nieśność w tym sezonie.
Problemy z zamarzającą wodą w poidłach utrudniają ptakom stały dostęp do wody, co negatywnie wpływa na składanie jaj. Doświetlanie kurnika, zapewnienie niezamarzającej wody oraz odpowiednio zbilansowanej paszy to podstawowe metody pomagające zminimalizować spadek produkcji jaj podczas zimy.
Jak długość dnia i sztuczne oświetlenie stymulują nieśność?
Długość dnia świetlnego ma kluczowy wpływ na nieśność, ponieważ oddziałuje na przysadkę mózgową u kur. Gdy odpowiednio długo są wystawione na światło, przysadka zaczyna wydzielać hormony stymulujące jajniki do owulacji.
Kury nioski potrzebują około 14-16 godzin jasnego światła każdego dnia, aby ich cykl rozrodczy przebiegał prawidłowo, co pozwala na utrzymanie wysokiej produkcji jaj. Latem, gdy dzień trwa nawet 16 godzin i więcej, ich wydajność osiąga maksimum.
Z kolei zimą, gdy światła dziennego jest zaledwie około 8 godzin, ich nieśność zauważalnie spada. Na szczęście, dzięki stosowaniu sztucznego doświetlania kurnika za pomocą lamp z czasomierzem, można wydłużyć czas oświetlenia do optymalnych 14-16 godzin również poza sezonem letnim.
Należy jednak pamiętać, że zmiany w oświetleniu powinny następować stopniowo. Nagłe i gwałtowne zmiany mogą wywołać stres u ptaków, co często skutkuje chwilowym spadkiem produkcji jaj zamiast jej poprawy. Dodatkowo, utrzymanie stałych godzin włączania oraz wyłączania światła pomaga zachować regularny rytm dobowy stada, co korzystnie wpływa zarówno na jego zdrowie, jak i efektywność produkcji.
Wpływ braku wody i jej zamarzania na organizm nioski
Brak dostępu do wody lub jej zamarznięcie w poidłach szybko wpływa na obniżenie nieśności. Woda stanowi aż około 70% masy ciała kury i uczestniczy w niemal wszystkich procesach fizjologicznych, takich jak trawienie, transport składników odżywczych czy regulacja temperatury organizmu.
Dorosła nioska spożywa przeciętnie od 200 do 250 ml wody dziennie, ale w gorące dni lub przy wzmożonej produkcji jaj może potrzebować nawet do 500 ml. Nawet krótkotrwały brak dostępu do wody, typowy zwłaszcza zimą, gdy poidła zamarzają, prowadzi do gwałtownego spadku nieśności. Dłuższy okres bez wody może spowodować całkowite wygaszenie produkcji jaj.
Kiedy kura nie ma wystarczającej ilości wody, automatycznie zmniejsza spożycie paszy, co jeszcze bardziej pogarsza niedobory składników odżywczych. Dlatego stosowanie poideł z podgrzewaniem lub izolowanych zbiorników zimą jest świetnym rozwiązaniem, które zapewnia ciągły dostęp do płynów niezamarzniętych. Systematyczne sprawdzanie stanu poideł, szczególnie w mroźne dni, to kluczowy obowiązek każdego hodowcy, który chce utrzymać stabilną i wysoką nieśność stada.
Fizjologiczne uwarunkowania cyklu nioski
Cykl nieśności u kur jest naturalnie ukształtowany w taki sposób, że następują okresy intensywnej produkcji jaj, przeplatane fazami odpoczynku, które wynikają z wieku, pierzenia oraz instynktu wysiadywania. Ptaki osiągają swoją najwyższą formę między 6 a 18 miesiącem życia, wtedy mogą znosić od 280 do 320 jaj rocznie, o ile warunki hodowli są odpowiednie.
Z upływem czasu organizm kury stopniowo zmniejsza ilość produkowanych jaj, to naturalny proces, niezależny od sposobu żywienia czy opieki. Co roku, zazwyczaj w okresie jesiennym, pojawia się moment pierzenia, kiedy to kura przerywa znoszenie jaj, skupiając się na regeneracji piór. Dodatkowo u niektórych kur pojawia się instynkt macierzyński, czyli kwoczenie, które skutkuje zatrzymaniem produkcji jaj u ptaków decydujących się na wysiadywanie potomstwa. W kolejnych akapitach znajdziesz szczegóły dotyczące tempa spadku wydajności nieśności wraz z wiekiem oraz informacje o długości trwania poszczególnych przerw fizjologicznych.
W jakim wieku kury naturalnie kończą produkcję jaj?
Kury naturalnie kończą intensywną produkcję jaj po 2-3 latach nieśności, choć technicznie mogą znosić je znacznie dłużej, choć w mniejszych ilościach. W pierwszym roku, obejmującym wiek od 6 do 18 miesięcy, liczba znoszonych jaj wynosi od 280 do 320 rocznie.
W drugim roku produkcja spada średnio o 10-20%, co przekłada się na około 240-270 sztuk, jeśli bazujemy na wartości 300 jaj. W trzecim roku tempo spadku jest jeszcze większe i sięga 15-25% w porównaniu do roku poprzedniego, co daje około 180-230 jaj rocznie.
Kury mogą żyć od 6 do 8 lat i potencjalnie znosić jaja przez cały ten czas, jednak w hodowli przemysłowej zwykle wymienia się stada po 2-3 latach. Dzieje się tak, ponieważ koszty utrzymania zaczynają przewyższać zyski wynikające z malejącej produkcji.
W chowie przydomowym nawet starsze osobniki, mające około pięciu lat, potrafią znosić 2-3 jaja tygodniowo. To tempo jest jednak wyraźnie niższe niż podczas ich szczytowego okresu nieśności.
Czy proces pierzenia wymusza całkowitą przerwę w znoszeniu?
Pierzenie u większości kur wiąże się z wyraźnym spadkiem znoszenia jaj. W tym czasie organizm ptaków koncentruje się na odbudowie piór, wykorzystując dostępne zasoby energetyczne i białkowe, a produkcja jaj schodzi na dalszy plan. Proces ten zwykle odbywa się raz na rok, najczęściej w okresie jesiennym, i może trwać od kilku tygodni aż do kilku miesięcy, zależnie od rasy oraz indywidualnych cech kury.
Odtwarzanie pojedynczego pióra zajmuje około sześciu tygodni. Pióra wypadają we wcześniej ustalonej kolejności, każdy z nich potrzebuje od 7 do 10 dni, aby całkowicie się zetrzeć. Kury o dużej wydajności nieśnej przechodzą przez pierzenie szybciej, tracąc jednocześnie po 3-4 pióra, co pozwala im skrócić okres przerwy w składaniu jaj. Ptaki o niższej produktywności zrzucają pióra pojedynczo, co wydłuża cały proces oraz czas, kiedy nie znoszą jaj. Po zakończeniu pierzenia i całkowitej regeneracji upierzenia nieśność zwykle wraca do dawnego poziomu, a niekiedy nawet się poprawia, dzięki odbudowie sił i poprawie kondycji organizmu.
Jak instynkt macierzyński i kwoczenie hamują wydajność?
Instynkt macierzyński, zwany kwoczeniem, powoduje całkowite zatrzymanie nieśności u kury. W tym okresie jej organizm przestawia się z produkcji jaj na wysiadywanie oraz opiekę nad pisklętami.
Kura kwocząca spędza czas na gnieździe, ogrzewając znajdujące się tam jaja, przez co nie znosi nowych. Okres inkubacji kurzych jaj trwa zazwyczaj 21 dni, podczas których ptak pozostaje nieruchomo, niezależnie od tego, czy jaja są zapłodnione.
Po wykluciu piskląt kura nadal przestaje znosić jajka, troszcząc się o potomstwo, co dodatkowo wydłuża przerwę w produkcji.
Skłonność do kwoczenia różni się pomiędzy rasami:
- Niektóre rasy nieśne zostały wyhodowane tak, by ten instynkt pojawiał się sporadycznie lub wcale,
- Kury ozdobne i rodzime wykazują go znacznie częściej.
Aby skrócić czas bez składania jaj, stosuje się zazwyczaj:
- Odciągnięcie kwoczącej od gniazda,
- Regularne usuwanie zgromadzonych jaj.
Jak choroby i pasożyty wpływają na układ rozrodczy stada?
Choroby i pasożyty oddziałują na układ rozrodczy stada na dwa główne sposoby. Mogą bezpośrednio uszkadzać jajowody i jajniki lub osłabiać cały organizm, co negatywnie wpływa na produkcję jaj.
Infekcje wirusowe oraz bakteryjne atakujące układ oddechowy i rozrodczy często powodują zapalenie jajowodów. W rezultacie pojawiają się jaja o zdeformowanych kształtach, jaja pozbawione skorupy, a czasem nawet całkowite zahamowanie nieśności w trakcie choroby. Pasożyty wewnętrzne, takie jak glisty czy kokcydia, rywalizują z kurami o składniki odżywcze. W konsekwencji organizmy ptaków stają się słabsze, a ilość dostępnej energii do produkcji jaj maleje.
Pasozyty zewnętrzne, na przykład roztocza i wszy pierzowe, wywołują długotrwały stres, uczucie świądu oraz ubytki krwi. To prowadzi do pogorszenia kondycji ptaków i spadku ich zdolności do składania jaj.
Systematyczna profilaktyka jest niezbędna, by zminimalizować ryzyko problemów zdrowotnych. Warto wprowadzić kwarantannę dla nowych osobników oraz regularnie dbać o higienę kurnika, ponieważ takie działania skutecznie ograniczają możliwość pojawienia się chorób i infekcji pasożytami. W dalszej części tekstu znajdziesz szczegółowe informacje o chorobach i pasożytach, które stanowią największe zagrożenie dla nieśności stada.
Infekcje całkowicie zatrzymujące znoszenie jaj
Do infekcji, które mogą całkowicie zahamować znoszenie jaj, zaliczają się przede wszystkim wirusowe choroby atakujące układ oddechowy i rozrodczy kur, takie jak rzekomy pomór drobiu czy zakaźne zapalenie oskrzeli. Rzekomy pomór drobiu prowadzi do poważnych uszkodzeń układu nerwowego, oddechowego i rozrodczego. Ptaki, które przeszły tę chorobę, często doświadczają trwałego spadku nieśności lub znoszą jaja o cienkiej, zdeformowanej skorupie.
Zakaźne zapalenie oskrzeli kur niszczy nabłonek jajowodu, co skutkuje składaniem jaj bez skorupy, z nieprawidłową skorupą albo z rozrzedzonym białkiem. W zaawansowanym stadium schorzenia ptaki mogą całkowicie zaprzestać znoszenia jaj.
Bakterie powodujące zapalenie jajowodu często prowadzą do zatrzymania jaja w drogach rodnych, co wymaga natychmiastowej pomocy weterynaryjnej. Po przebytej infekcji powrót do pełnej nieśności nie zawsze jest możliwy, niektóre osobniki nie odzyskują wcześniejszej wydajności. Podstawowymi sposobami minimalizowania strat w produkcji jaj z powodu chorób zakaźnych są szczepienia profilaktyczne oraz szybka izolacja chorych ptaków.
Wpływ pasożytów zewnętrznych i wewnętrznych na zdrowie kur
Pasożyty wewnętrzne i zewnętrzne negatywnie wpływają na zdrowie kur, co bezpośrednio przekłada się na zmniejszenie ich nieśności. Powodują przewlekły stres, anemię oraz wyczerpanie, przez co ptaki tracą energię potrzebną do produkcji jaj.
Jednym z najczęściej spotykanych pasożytów zewnętrznych jest ptaszyniec kurzy, niewielkie roztocze żywiące się krwią kur w porze nocnej. W wyniku silnego zakażenia stado cierpi na anemię, występuje niepokój, a spadek zniesionych jaj może sięgać nawet kilkunastu procent.
Innym problemem są wszy pierzowe, które żerują na piórach i skórze ptaków, powodując intensywne swędzenie oraz uszkodzenia upierzenia. Ich obecność wywołuje chroniczny stres, co osłabia ogólną kondycję kur.
Jeśli chodzi o pasożyty wewnętrzne, takie jak glisty, tasiemce czy kokcydia, atakują one błonę śluzową jelit, co utrudnia prawidłowe wchłanianie składników odżywczych zawartych w paszy. W konsekwencji nawet dobrze odżywione ptaki mogą cierpieć na niedobory pokarmowe.
Objawy poważnego zakażenia pasożytami wewnętrznymi to między innymi:
- Spadek masy ciała,
- Biegunka,
- Znaczne obniżenie liczby znoszonych jaj.
Aby skutecznie chronić stado, warto regularnie przeprowadzać odrobaczanie i zabiegi zwalczające roztocza oraz dbać o suchą i czystą ściółkę. Takie działania znacząco zmniejszają ryzyko infekcji i pomagają utrzymać wysoką produkcję jaj.
Skutki stresu i nagłych zmian otoczenia dla wydajności stada
Stres oraz nagłe zmiany w otoczeniu potrafią zatrzymać nieśność stada nawet na kilka dni lub tygodni. Dzieje się tak dlatego, że w sytuacji zagrożenia organizm kury wydziela hormony stresowe, które hamują aktywność jajników. Obecność drapieżnika w pobliżu kurnika, nawet bez bezpośredniego ataku, wywołuje u ptaków silny niepokój. Zazwyczaj prowadzi to do czasowego zmniejszenia lub całkowitego zaprzestania znoszenia jaj.
Transport, zmiana miejsca chowu czy przeniesienie stada do nowego środowiska zaburzają poczucie bezpieczeństwa kur. Zwykle potrzeba kilku dni, a czasem nawet tygodni, aby ptaki mogły się ponownie zaaklimatyzować. Wprowadzenie nowych osobników do już istniejącego stada wywołuje walki o ustalenie dominacji, co generuje stres nie tylko u nowo dołączonych, ale także u pozostałych ptaków. Głośne dźwięki, nagłe zmiany godzin karmienia lub obecność obcych zwierząt domowych w pobliżu kurnika to kolejne czynniki powodujące stres, który wpływa na obniżoną nieśność. Minimalizowanie zmian w środowisku stada oraz stopniowe wprowadzanie nowych elementów pozwala na utrzymanie stabilnej produkcji jaj.
Jak pobudzić kury do ponownego znoszenia jajek?
Aby zachęcić kury do ponownego znoszenia jaj, trzeba zwrócić uwagę na kilka ważnych aspektów jednocześnie. Kluczową rolę odgrywają odpowiednia długość dnia świetlnego, wartościowa pasza oraz eliminacja stresu, ponieważ pojedyncze zmiany rzadko przynoszą trwały rezultat.
Doświetlanie pomieszczenia kur przez 14-16 godzin dziennie za pomocą lamp z czasomierzem sprzyja wydzielaniu hormonów odpowiedzialnych za owulację, co jest szczególnie skuteczne w sezonie jesienno-zimowym. Dieta niosek powinna zawierać około 4% wapnia oraz komplet witamin i minerałów, by uzupełnić zapasy niezbędne do tworzenia jaj i ich skorup. Tak skomponowana pasza pozwala ptakom odzyskać siły.
Nie można też zapominać o stałym, nieograniczonym dostępie do świeżej, niezamarzniętej wody, jej brak nawet na krótki czas szybko zatrzymuje nieśność, niezależnie od innych warunków.
Oprócz tego ważne jest pozbycie się źródeł stresu, takich jak:
- Obecność drapieżników,
- Hałas,
- Przeludnienie.
Równie istotne jest leczenie chorób i zwalczanie pasożytów, które często są ukrytymi przyczynami spadku produkcji jaj. Po zakończeniu naturalnych przerw, na przykład podczas pierzenia czy kwoczenia, nieśność zwykle wraca sama, o ile ptaki mają zapewnioną odpowiednią opiekę i warunki do życia.
Nietypowe czynniki obniżające widoczne zbiory jaj
Niektóre przyczyny spadku liczby zebranych jaj nie wynikają z faktycznego obniżenia nieśności kur. Problem polega na tym, że jaja nie trafiają do koszyka hodowcy.
Zjadanie własnych jaj przez ptaki to wyuczony nawyk, który często pojawia się po przypadkowym stłuczeniu jaja w gnieździe. Ten zwyczaj szybko rozprzestrzenia się na całe stado i bywa mylnie odczytywany jako spadek produkcji.
Kury z chowu wolnowybiegowego często znoszą jaja poza wskazanymi gniazdami, ukrywając je na wybiegu lub w gęstych zaroślach. W efekcie liczba zebranych jaj może być niedoszacowana.
Drapieżniki oraz inne zwierzęta, takie jak gryzonie, mogą podkradać jaja zanim hodowca zdąży je zebrać. To również wpływa na obniżenie odnotowywanych wyników. Zbyt rzadkie zbieranie jaj zwiększa ryzyko, że zostaną one zjedzone przez kury lub skradzione przez drapieżniki. Jaja pozostające dłużej w gnieździe są bardziej podatne na straty.
By temu zapobiec, warto zbierać jaja systematycznie, minimum dwa razy dziennie. Istotne jest też zapewnienie odpowiedniej liczby zacienionych, wyściełanych gniazd. Takie rozwiązania skutecznie ograniczają pozorne straty w produkcji.