Przeciętna krowa mleczna produkuje dziennie od 20 do 35 litrów mleka, w zależności od rasy i fazy laktacji. Najpopularniejsza w Polsce rasa holsztyńsko-fryzyjska daje rocznie od 8 000 do 10 000 litrów, a w szczycie laktacji nawet do 50 litrów dziennie. Krowy rasy Jersey produkują mniej mleka objętościowo (20-30 litrów na dobę), jednak ich mleko jest bogatsze w tłuszcz i białko. Wydajność wpływa na wiele czynników, takich jak żywienie, warunki utrzymania, częstotliwość dojenia oraz genetyka. Według danych GUS, średnia krajowa produkcja mleka wynosi około 7 500-8 000 litrów rocznie na jedną krowę.
Ile litrów mleka dziennie daje przeciętna krowa?
Przeciętna krowa mleczna w Polsce produkuje od 20 do 35 litrów mleka na dobę, choć wiele zależy od rasy, etapu laktacji oraz sposobu żywienia. Krowy holsztyńsko-fryzyjskie, które przeważają w naszych stadach, przy odpowiednim żywieniu i warunkach utrzymania mogą dawać od 25 do 40 litrów mleka dziennie.
Natomiast zwierzęta ras mięsno-mlecznych, takich jak simentaler, generują zwykle około 15-20 litrów, co wynika z ich niższego potencjału genetycznego w produkcji mleka. Roczna wydajność mleczna na jedną krowę w Polsce oscyluje wokół 7 000-8 000 litrów, co przekłada się na średnio 19-22 litry na dobę. Trzeba jednak mieć na uwadze, że te wartości uwzględniają zarówno najwyższy okres laktacji, jak i fazy zasuszenia, kiedy krowy nie dają mleka.
Ile mleka produkują krowy w polskich gospodarstwach?
Według danych GUS, średnia wydajność mleczna krowy w Polsce nieustannie się zwiększa. Obecnie wynosi ona około 7 500-8 000 litrów rocznie, co przekłada się na mniej więcej 20-22 litry dziennie w ciągu całego roku produkcyjnego.
W małych gospodarstwach, gdzie zwierzęta są karmione głównie paszami objętościowymi i dawki nie są precyzyjnie bilansowane, wydajność mleczna bywa niższa. Zazwyczaj nie przekracza tam 15 litrów mleka na dobę. Z kolei duże fermy przemysłowe, skoncentrowane na produkcji mleka, osiągają znacznie lepsze rezultaty. W takich stadach krowy mogą dawać nawet 28-35 litrów mleka dziennie.
Postępy w genetyce oraz lepsze dopasowanie żywienia sprawiają, że polskie stada coraz bardziej zbliżają się do poziomu zachodnioeuropejskiego, gdzie średnia roczna produkcja przekracza 9 000 litrów mleka. Według Eurostatu, Polska zajmuje czołowe miejsce w Unii Europejskiej pod względem całkowitej produkcji mleka, co podkreśla jej znaczenie na europejskim rynku.
Ile mleka zapewniają wysokowydajne stada podczas szczytu laktacji?
Szczyt laktacji u krów mlecznych przypada zazwyczaj między czwartym a ósmym tygodniem po wycieleniu. To właśnie w tym czasie produkcja mleka osiąga najwyższy poziom w trakcie całego cyklu.
Wysokowydajne osobniki rasy Holsztyńsko-fryzyjskiej potrafią wówczas wyprodukować nawet 50-60 litrów mleka dziennie, a w wyjątkowych przypadkach rekordowe krowy przekraczają 80 litrów. Najbardziej produktywne stada, wyróżnione przez Polską Federację Hodowców Bydła i Producentów Mleka (PFHBiPM), regularnie notują dobowe wyniki przekraczające 45 litrów. Po osiągnięciu szczytu laktacji produkcja mleka stopniowo maleje, zazwyczaj o około 2-3% miesięcznie, co stanowi naturalny proces fizjologiczny. Dokładne śledzenie krzywej laktacji umożliwia hodowcom odpowiednie dopasowanie dawki pokarmowej, co pozwala na efektywne zwiększenie wydajności mlecznej przez cały okres laktacji.
| Temat | Najważniejsze informacje |
|---|---|
| Ilość mleka dziennie | Przeciętna krowa mleczna w Polsce produkuje 20-35 litrów dziennie; krowy holsztyńsko-fryzyjskie dają 25-40 litrów; rasy mięsno-mleczne 15-20 litrów. Roczna produkcja wynosi średnio 7000-8000 litrów. |
| Ilość mleka rocznie | Pełny okres laktacji trwa około 305 dni. Krowy mleczne produkują od 6000 do ponad 12000 litrów rocznie. Holsztyńsko-fryzyjskie mogą osiągać 11000 litrów i więcej. Przez całe życie użytkowe 40 000-60 000 litrów. |
| Rekord światowy | Rekord 305-dniowej laktacji: Bell Smart Currywebb (Japonia), 38 429 kg mleka w 2022. Selz-Pralle Aftershock (USA, 2017), 35 458 kg. Całkowita produkcja życia: nawet ponad 200 000 litrów. |
| Krowa musi mieć cielaka? | Tak, aby produkować mleko, krowa musi urodzić cielaka. Produkcja mleka następuje pod wpływem hormonów po porodzie. Pierwsze mleko to siara, trwa 3-5 dni. Cykl reprodukcyjny planowany jest około raz w roku. |
| Największa produkcja mleka po wycieleniu | Najwyższa produkcja między 4 a 8 tygodniem po wycieleniu (wczesna laktacja). Po tym czasie produkcja spada o 5-10% miesięcznie. Ważne jest odpowiednie żywienie i dojenie 2-3 razy dziennie. |
| Okres produkcji mleka w życiu krowy | Rozpoczyna się po pierwszym wycieleniu w wieku 24-28 miesięcy. Produkcja trwa 4-7 laktacji (ok. 6-9 lat życia). Intensywne fermy utrzymują 3-4 laktacje, gospodarstwa ekologiczne nawet 7-8 laktacji (10-12 lat). |
| Czynniki wpływające na wydajność mleczną | Genetyka (max potencjał), żywienie (60-70% wykorzystania genetyki), zdrowie, warunki środowiskowe (temperatura, stres cieplny, ściółka, woda), faza laktacji. Żaden czynnik nie działa izolowanie. |
Ile mleka daje krowa w ciągu całego roku?
Pełny okres laktacji krowy trwa zwykle około 305 dni. W tym czasie zwierzę rasy mlecznej powinno wytworzyć od 6 000 do nawet ponad 12 000 litrów mleka, choć zależy to od konkretnej rasy oraz warunków hodowlanych.
Krowy holsztyńsko-fryzyjskie z najlepszych stad w Polsce osiągają wyniki rzędu 11 000 litrów rocznie i więcej. Potwierdzają to coroczne raporty Instytutu Zootechniki, Państwowego Instytutu Badawczego (IZ PIB), które oceniają wartość użytkową bydła. Średnio w Polsce mleczne krowy produkują od 7 000 do 8 000 litrów mleka każdego roku. W krajach o bardziej zaawansowanej hodowli, jak Holandia czy Dania, ten wynik jest jeszcze wyższy i oscyluje w granicach 10 000-11 000 litrów na krowę rocznie. Rasa Jersey, wyróżniająca się wysoką zawartością tłuszczu oraz białka w mleku, produkuje rocznie około 6 000-8 000 litrów. Warto jednak zaznaczyć, że mleko tej rasy cechuje się znacznie większą wartością odżywczą niż produkty ras o większej wydajności. Przez całe życie użytkowe dobrej krowy mlecznej, które obejmuje pięć do siedmiu laktacji, ilość wyprodukowanego mleka może wynieść od 40 000 do 60 000 litrów.
Jaki jest rekord świata w ilości pozyskanego mleka od jednej krowy?
Oficjalny światowy rekord w wydajności mlecznej podczas 305-dniowej laktacji należy do krowy rasy Holsztyńsko-fryzyjskiej o imieniu Selz-Pralle Aftershock, która w 2017 roku w USA wyprodukowała aż 35 458 kg mleka. W 2022 roku jednak ten wynik został pobity przez japońską krowę Bell Smart Currywebb, która osiągnęła imponującą produkcję 38 429 kg mleka w jednej laktacji.
Jeszcze wcześniej, w 2010 roku, rekord należał do Ever-Green-View My 1326-ET, która w trakcie 365-dniowego okresu wyprodukowała 72 170 funtów mleka, co przekłada się na około 32 741 kg. Jeśli chodzi o całkowitą produkcję w ciągu życia, pojedyncze osobniki rasy Holsztyńsko-fryzyjskiej przekraczają nawet 200 000 litrów mleka.
Tak imponujące wyniki są możliwe dzięki zastosowaniu:
- Intensywnego żywienia za pomocą TMR (total mixed ration),
- Wielokrotnego dojenia w ciągu dnia,
- Starannej selekcji genetycznej.
Czy krowa musi mieć cielaka, żeby dawać mleko?
Tak, aby krowa mogła zacząć produkować mleko, musi najpierw urodzić cielaka. Jest to naturalna reakcja organizmu na ciążę i poród. Po wycieleniu gruczoł mlekowy staje się aktywny pod wpływem hormonów, głównie prolaktyny i oksytocyny, które inicjują wydzielanie mleka przeznaczonego na potrzeby potomstwa.
Pierwszym rodzajem mleka jest siara, bogata w immunoglobuliny i składniki odżywcze niezbędne dla nowo narodzonego cielaka. Ten etap produkcji mleka trwa zwykle od 3 do 5 dni.
Proces laktacji utrzymuje się zazwyczaj od 8 do 12 miesięcy, po czym ilość wytwarzanego mleka stopniowo się zmniejsza. Aby krowa ponownie rozpoczęła produkcję, musi zostać zapłodniona i urodzić kolejne cielę. W praktyce hodowlanej planuje się cykl reprodukcyjny tak, aby krowa cieliła się mniej więcej raz w roku, co pozwala na utrzymanie stałej i regularnej produkcji mleka.
Kiedy krowa daje najwięcej mleka po wycieleniu?
Krowa zwykle osiąga najwyższy poziom produkcji mleka między 4 a 8 tygodniem po wycieleniu, co nazywamy wczesną laktacją lub fazą ujemnego bilansu energetycznego. W tym okresie zapotrzebowanie na energię przewyższa ilość dostarczaną przez pokarm, dlatego organizm sięga po zapasy tłuszczowe i białkowe z mięśni.
Kluczowe znaczenie ma odpowiednie przygotowanie zwierzęcia do wycielenia, czyli tzw. zasuszenie, a także właściwe żywienie w okresie przejściowym, to w dużej mierze decyduje o wielkości oraz trwałości szczytu laktacji. Po osiągnięciu punktu szczytowego, produkcja mleka zaczyna systematycznie spadać, z tendencją do obniżania się o 5-10% każdego miesiąca, aż do momentu zasuszenia, które przypada na około 6-8 tygodni przed kolejnym wycieleniem. Regularne dojenie dwa lub trzy razy dziennie oraz zapewnienie zwierzętom odpowiedniego dostępu do pasz treściwych i objętościowych sprzyja przedłużeniu fazy szczytowej i podnosi ogólną wydajność mleczną.
Przez ile lat życia krowa produkuje mleko?
Krowa mleczna zazwyczaj rozpoczyna produkcję mleka po pierwszym wycieleniu, które ma miejsce około 24-28 miesiąca życia. Może być użytkowana mlecznie przez kolejne 4-7 laktacji, co często przekłada się na wycofanie z produkcji w wieku 6-9 lat.
Długość użytkowania zwierzęcia w dużej mierze zależy od kondycji wymienia, płodności, stanu racic oraz ogólnego zdrowia. Najczęściej przyczyną wcześniejszego zakończenia użytkowania są problemy takie jak kulawizny czy zapalenie wymienia (mastitis).
Na intensywnych fermach przemysłowych krowy zazwyczaj pozostają w stadzie zaledwie przez 3-4 laktacje, ponieważ utrzymanie bardzo wysokiej wydajności przez dłuższy czas stanowi poważne obciążenie dla ich organizmu. Z kolei w gospodarstwach ekologicznych lub ekstensywnych krowy często żyją dłużej, bo nawet 10-12 lat, dając mleko przez 7-8 laktacji. Instytut Zootechniki PIB podkreśla, że wydłużenie okresu produkcyjnego krów jest istotnym czynnikiem podnoszącym opłacalność hodowli mlecznej.
Od czego zależy wydajność mleczna krowy?
Wydajność mleczna krów wynika z współdziałania wielu elementów, genetyki, żywienia, zdrowia oraz warunków otoczenia. Żaden z tych czynników nie funkcjonuje w izolacji.
Genetyka wyznacza maksymalny potencjał produkcyjny, krowy hodowane na mleko, pochodzące z wartościowych linii, osiągają wyniki znacznie przewyższające możliwości ras mięsnych, nawet jeśli oba typy otrzymują identyczną paszę. Żywienie ma ogromne znaczenie, odpowiadając za około 60-70% wykorzystania genetycznego potencjału. Braki w dostawie energii, białka lub minerałów natychmiast przekładają się na niższą produkcję mleka. Warunki środowiskowe, takie jak temperatura powietrza, stres cieplny w upalne dni, jakość ściółki czy dostęp do świeżej wody, wpływają bezpośrednio na dzienną wydajność mleczną zwierząt. Faza laktacji stanowi naturalny mechanizm regulujący ilość wytwarzanego mleka w trakcie całego cyklu laktacyjnego, będąc istotnym czynnikiem fizjologicznym.
Jak rozmiar gospodarstwa wpływa na produkcję mleka?
Skala produkcji wyraźnie wpływa na przeciętną wydajność mleczną krowy, co potwierdzają dane FADN (Farm Accountancy Data Network) zbierane w polskich gospodarstwach rolnych. Większe gospodarstwa zazwyczaj dysponują nowoczesnym wyposażeniem i lepszą infrastrukturą do dojenia, a także mogą korzystać z fachowego doradztwa żywieniowego, co przekłada się na wyższe efekty produkcyjne.
W małych rodzinnych gospodarstwach, z kilkoma sztukami bydła, przeciętna produkcja wynosi około15-20 litrów mleka na krowę dziennie. Natomiast duże fermy, posiadające ponad 200 sztuk, potrafią osiągaćnawet 35-40 litrów. Skala działalności wpływa też na koszty, większe gospodarstwa negocjują korzystniejsze stawki za paszę i nasienie oraz mają dostęp do bogatszej oferty genetycznej.
Nie oznacza to jednak, że mniejsze stada są skazane na niższe wyniki. Przykładem mogą być rasy takie jak Polska Czerwono-Biała czy Montbéliarde, które w dobrze prowadzonych gospodarstwach mogą rywalizować pod względem wydajności z dużymi fermami. Kluczową rolę odgrywa tu wysoka jakość własnych pasz, które pozytywnie wpływają na zdrowie i produktywność zwierząt.
Jak rasa krowy wpływa na wydajność mleczną?
Rasa krowy to jeden z najważniejszych czynników, które determinują jej wydajność mleczną. Potencjał produkcyjny w dużej mierze zależy od genetycznych predyspozycji. Rasy specjalizujące się w produkcji mleka, takie jak holsztyńsko-fryzyjska, jersey czy montbéliarde, powstały dzięki długotrwałej selekcji skoncentrowanej na jak największej ilości mleka lub jego wysokiej jakości.
Z kolei odmiany mięsno-mleczne, na przykład simentaler, zazwyczaj dają mniej mleka każdego dnia, ale charakteryzuje je mleko o wyższym udziale tłuszczu i białka. Polska Czerwona-Biała to natomiast rodzima rasa o średniej wydajności, oscylującej między 5 000 a 7 000 litrów rocznie. Ten gatunek jest szczególnie ceniony za doskonałe przystosowanie do krajowych warunków oraz długą żywotność. Decydowanie o wyborze rasy to istotny krok dla każdego hodowcy, wymagający uwzględnienia dostępności paszy, klimatu panującego w gospodarstwie oraz specyfiki rynku, na którym mleko zostanie sprzedane.
Wydajność rasy Holsztyńsko-fryzyjskiej
Holsztyńsko-fryzyjska (HF) to najwydajniejsza rasa mleczna na świecie, a w Polsce dominuje w hodowli bydła mlecznego, stanowiąc ponad 70% populacji krów. Średnia produkcja mleka przez krowę HF w naszym kraju wynosi od 8 000 do 10 000 litrów rocznie, co przekłada się na około 22-27 litrów dziennie przez cały rok. Na najlepszych gospodarstwach osiągane są wyniki powyżej 12 000 litrów rocznie, a w szczytowych dniach produkcja może dochodzić nawet do 50-60 litrów. Charakterystyczną cechą tej rasy jest stosunkowo niska zawartość tłuszczu w mleku-od 3,5 do 3,8%. To mniej niż u ras takich jak Jersey czy Montbéliarde, jednak dzięki ogromnej ilości produkowanego mleka ogólna wydajność pozostaje bardzo wysoka.
Instytut Zootechniki, Państwowy Instytut Badawczy (IZ PIB) systematycznie ocenia polskie stada HF. W ramach systemu oceny wartości użytkowej bydła mlecznego co roku publikuje raporty hodowlane, dzięki którym można poznać szczegółowe informacje na temat produkcji oraz jakości mleka.
Wydajność rasy Jersey
Jersey to mleczna rasa pochodząca z wyspy jersey w wielkiej brytanii, znana przede wszystkim z wyjątkowo wartościowego mleka, które charakteryzuje się wysoką zawartością tłuszczu (5-6%) oraz białka (3,8-4,2%). Te niewielkie krowy ważą zazwyczaj od 350 do 500 kg, a mimo niewielkich rozmiarów ich wydajność mleczna na kilogram masy ciała jest najwyższa wśród wszystkich ras mlecznych.
Średnia dobowa produkcja mleka wynosi od 20 do 30 litrów, co przekłada się na roczną ilość sięgającą 6 000-8 000 litrów. Choć jest to mniej niż w przypadku popularnej rasy holsztyńsko-fryzyjskiej, jakość mleka jersey, pod względem wartości odżywczych, wyraźnie przeważa. Mleko tej rasy jest szczególnie cenione w produkcji serów i masła, dlatego chętnie korzystają z niego małe, rzemieślnicze mleczarnie, które zwracają uwagę na jego wyjątkową jakość. Dodatkowym atutem jersey jest odporność na stres cieplny oraz zdolność do adaptacji w różnorodnych warunkach klimatycznych, co sprawia, że rasa ta doskonale sprawdza się w zmiennym klimacie umiarkowanym.
Czym karmić krowę, aby zwiększyć ilość mleka?
Podstawę diety krowy mlecznej stanowią pasze objętościowe, takie jak kiszonka z kukurydzy, traw, a także siano i zielonki. Wszystkie te składniki powinny tworzyć co najmniej 50-60% suchej masy całodziennego pożywienia.
Do pasz treściwych zaliczamy natomiast śruty zbożowe oraz poekstrakcyjną śrutę sojową i rzepakową, które dostarczają kluczowej energii i białka. Ich ilość rośnie wraz ze wzrostem wydajności mlecznej krowy.
Właściwie skomponowana dawka żywieniowa zaspokaja potrzeby zwierzęcia w zakresie energii netto dostarczanej podczas laktacji, białka ogólnego oraz włókna surowego, zwłaszcza gdy NDF przekracza 30%. Do tego dochodzą niezbędne makro- i mikroelementy oraz witaminy A, D i E. Brak odpowiedniej ilości energii, szczególnie na początku okresu laktacji, może skutkować wystąpieniem ketoz i negatywnym bilansem energetycznym, co z kolei odbija się na spadku produkcji mleka. W nowoczesnych fermach często stosuje się system żywienia TMR (total mixed ration), czyli mieszankę wszystkich składników podawanych w jednej porcji. Pozwala to na dokładniejsze zbilansowanie diety, co znacznie ułatwia codzienne zarządzanie żywieniem zwierząt.
Jak warunki utrzymania zwiększają produkcję mleka?
Komfort i dobre samopoczucie krów mają bezpośredni, udokumentowany wpływ na ilość produkowanego mleka. Stres obniża wydzielanie oksytocyny, co zaburza naturalny odruch mleczny i ogranicza dzienny uzysk.
Zapewnienie legowisk o powierzchni co najmniej 8-10 m² na jedną krowę, zwłaszcza w systemie wolnostanowiskowym, wraz z miękką ściółką lub gumowymi matami, pomaga zmniejszyć ryzyko kulawizn oraz sprzyja dłuższemu odpoczynkowi, co w efekcie podnosi wydajność mleczną. Krowy najlepiej czują się w temperaturze od 5 do 15°C; natomiast gdy termometr wskazuje powyżej 25°C, zaczyna się u nich stres cieplny, który potrafi obniżyć produkcję mleka nawet o 20-30%. Kluczową rolę odgrywa też stały dostęp do świeżej wody, krowa, której dzienna produkcja sięga 30 litrów mleka, potrzebuje aż 100-120 litrów wody każdego dnia. Odpowiednia wentylacja w oborze, systematyczne wymienianie ściółki oraz ograniczenie hałasu to czynniki, które razem tworzą środowisko sprzyjające maksymalnemu wykorzystaniu potencjału mlecznego przez zwierzęta.
Ile razy dziennie trzeba doić krowę?
Częstotliwość dojenia ma kluczowy wpływ na ilość produkowanego mleka, ponieważ gruczoł mlekowy funkcjonuje w oparciu o mechanizm sprzężenia zwrotnego. Regularne opróżnianie wymienia stymuluje jego dalszą pracę i zwiększa wydajność.
W polskich gospodarstwach najczęściej stosuje się dwa dojenia dziennie, rano i wieczorem, co jest wystarczające dla krów o przeciętnej wydajności, sięgającej około 20-25 litrów mleka. Na fermach przemysłowych popularne jest dojenie trzy razy na dobę, co pozwala podnieść produkcję o 10-15% w porównaniu do dwóch dojeń, jednak wymaga to większego nakładu pracy i organizacji.
Nowoczesne roboty udojowe (AMS) umożliwiają samodzielne zgłaszanie się krów do doju nawet 2-4 razy na dzień, dostosowując się do ich naturalnego rytmu biologicznego. Taka metoda często skutkuje wyższą wydajnością mleka i poprawą komfortu zwierząt. Z kolei zbyt rzadkie dojenie, czyli tylko raz dziennie, może prowadzić do bólu wymienia, stanów zapalnych gruczołu mlekowego (mastitis) oraz gwałtownego spadku laktacji, co negatywnie wpływa na zdrowie krów i efektywność produkcji.
Ile kosztuje jeden litr mleka prosto od krowy?
Cena skupu mleka surowego od producentów w Polsce jest ustalana przez mleczarnie i podlega dużym wahaniom sezonowym oraz rynkowym. W ostatnich latach kształtowała się w przedziale od 1,50 do 2,20 zł za litr netto (dane GUS).
W przypadku mleka sprzedawanego bezpośrednio przez rolnika konsumentowi, na przykład w ramach sprzedaży bezpośredniej albo za pośrednictwem mlekomatów, ceny zwykle są wyższe i wynoszą od 2,50 do 4,00 zł za litr. Wartość ta różni się w zależności od regionu oraz wybranego kanału sprzedaży.
Na ostateczną wysokość ceny wpływa kilka istotnych czynników:
- Zawartość tłuszczu i białka, im wyższe, tym cena skupu rośnie,
- Liczba komórek somatycznych, niska liczba stanowi premię jakościową,
- Posiadane certyfikaty jakościowe lub ekologiczne.
Mleko ekologiczne, produkowane w certyfikowanych gospodarstwach, jest wyceniane nawet o 30-50% drożej niż konwencjonalne. Warto jednak pamiętać, że cena widoczna na półce sklepowej obejmuje także marże przetwórców oraz sieci handlowych, dlatego różni się znacznie od tej, którą otrzymuje sam hodowca.
Ile zysku przynosi jedna krowa mleczna?
Zysk z jednej krowy mlecznej zależy od wielu elementów, takich jak wydajność, cena mleka na rynku oraz koszty związane z paszą, opieką weterynaryjną czy amortyzacją budynków inwentarskich. Dlatego trudno podać konkretną kwotę. Przy założeniu wydajności około 8 000 litrów mleka rocznie i cenie skupu na poziomie 1,80 zł za litr, przychód z tej produkcji wynosi około 14 400 zł. Jednakże większość tej kwoty, bo aż 70-85%, pochłaniają koszty produkcji, takie jak pasza, weterynaria, praca czy amortyzacja. W efekcie zysk netto na jedną krowę oscyluje zwykle między 2 000 a 4 500 zł rocznie.
Dane z systemu FADN pokazują, że dochody z produkcji mleka w polskich gospodarstwach są bardzo zróżnicowane, ogromne znaczenie mają tutaj wielkość gospodarstwa oraz sposób jego zarządzania. Dodatkowo, sprzedaż cieląt, jałówek kwalifikowanych do brakowania czy krów rzeźnych stanowi kolejne źródło przychodu, które może podnieść ekonomiczny wynik nawet o kilkaset złotych na krowę w skali roku.
Hodowcy uczestniczący w systemach jakości lub współpracujący z mleczarniami produkującymi sery z chronionymi oznaczeniami geograficznymi często korzystają z wyższych cen skupu, co przekłada się na lepsze marże.