Przekształcenie działki rolnej o powierzchni 10 arów na budowlaną w 2026 roku kosztuje od kilkunastu tysięcy do ponad 64 000 zł łącznie. Cena obejmuje należność jednorazową oraz opłaty roczne przez 10 lat. Dla klasy IIIa obowiązuje stawka ustawowa wynosząca 320 595 zł za hektar, co przekłada się na jednorazową opłatę 32 059,50 zł za 0,1 ha. Jednak pierwsze 500 m² pod dom jednorodzinny jest zwolnione z opłat na podstawie art. 12a ustawy. Ponadto należność zmniejsza się o wartość rynkową gruntu.
Ile kosztuje przekształcenie działki rolnej na budowlaną 10 arów w 2026 roku?
Przekształcenie działki rolnej o powierzchni 10 arów (1000 m²) na teren budowlany w 2026 roku wiąże się z dwoma rodzajami wydatków. Po pierwsze, trzeba uiścić jednorazową opłatę za wyłączenie pola z użytkowania rolniczego. Po drugie, przez kolejną dekadę należy regulować coroczne świadczenia.
Kluczowym czynnikiem wpływającym na jej wielkość jest klasa bonitacyjna gleby, im wyższa jakość ziemi, tym większa kwota do zapłaty.
| Klasa gleby | Opłata za 1 ha | Opłata za 10 arów |
|---|---|---|
| I (najwyższa jakość) | 437 175 zł | 43 717,50 zł |
| IIIa | 320 595 zł | 32 059,50 zł |
Dodatkowo obowiązuje coroczna opłata stanowiąca 10% wartości jednorazowej należności, płatna do 30 czerwca każdego roku przez 10 lat. W rezultacie całkowity koszt wyłączenia działki z produkcji rolnej może być dwukrotnie wyższy niż pierwotna opłata.
Opłatę tę można obniżyć o wartość rynkową wyłączonego gruntu, ustalaną na podstawie lokalnych cen. W atrakcyjnych lokalizacjach może to znacząco zmniejszyć ostateczne koszty inwestycyjne.
Przed podjęciem działań związanych z przekształceniem działki warto zlecić wycenę rzeczoznawcy majątkowemu. Jeśli wycena przewyższy wysokość należności, opłata może zostać zredukowana nawet do zera.
| Opłata za wyłączenie działki rolnej 10 arów (klasa I) | 43 717,50 zł jednorazowo + 10% tej kwoty rocznie przez 10 lat |
| Opłata za wyłączenie działki rolnej 10 arów (klasa IIIa) | 32 059,50 zł jednorazowo + 10% tej kwoty rocznie przez 10 lat |
| Możliwość obniżenia opłaty | Pomniejszenie o wartość rynkową gruntu oszacowaną przez rzeczoznawcę |
| Zwolnienia z opłat rocznych | Do 0,05 ha na dom jednorodzinny oraz do 0,02 ha na lokal w budynku wielorodzinnym (art. 12a) |
| Dokumenty do wniosku o wyłączenie działki | Wypis i wyrys z MPZP lub decyzja o warunkach zabudowy, wypis z rejestru gruntów, projekt zagospodarowania działki |
| Czas trwania procedury | Od kilku miesięcy do kilku lat; decyzja WZ: 1-3 miesiące; decyzja o wyłączeniu: 1-2 miesiące |
| Termin opłaty po decyzji | 60 dni od uzyskania ostatecznej decyzji o wyłączeniu gruntu z produkcji rolnej |
| Zmiany od 1 lipca 2026 | Decyzje o warunkach zabudowy tylko w obszarach wskazanych w ogólnym planie gminy |
| Zgoda ministra na odrolnienie klas I-III | Wymagana wraz ze zmianą MPZP; minister ma 60 dni na rozpatrzenie wniosku od 1 stycznia 2026 |
Jak obliczyć koszt odrolnienia 10 arów działki krok po kroku?
Obliczenie kosztu odrolnienia działki o powierzchni 10 arów (czyli 1000 m² lub 0,1 ha) wymaga przejścia przez trzy etapy. Pierwszy etap to określenie klasy bonitacyjnej gleby, co można zrobić na podstawie ewidencji gruntów. Informacje te znajdziemy w wypisie z rejestru gruntów, dostępnym w wydziale geodezji starostwa.
Drugi etap polega na skorzystaniu z tabeli zawartej w art. 12 ust. 7 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, aby znaleźć właściwą stawkę. Przykładowe stawki dla różnych klas gleby przedstawiają się następująco:
- Dla gleby klasy ii, 378 885 zł za hektar,
- Dla klasy iiia, 320 595 zł za hektar,
- Dla klasy iiib, 262 305 zł za hektar.
Trzeci etap to pomnożenie wybranej stawki przez powierzchnię działki wyrażoną w hektarach oraz odjęcie wartości rynkowej nieruchomości, oszacowanej przez rzeczoznawcę. Dla przykładu, dla działki klasy iiia o powierzchni 0,1 ha należność brutto wynosi 32 059,50 zł, którą należy pomniejszyć o wartość rynkową. Opłatę roczną wylicza się jako 10% należności jednorazowej po uwzględnieniu wartości rynkowej i mnoży przez okres 10 lat. W ten sposób suma wszystkich opłat rocznych jest równa pierwotnej kwocie należności. Warto pamiętać, że opłatę należy uregulować w ciągu 60 dni od momentu, gdy decyzja o wyłączeniu ziemi z produkcji rolnej stanie się ostateczna, zgodnie z art. 12 ust. 13 wspomnianej ustawy.
Jak klasa gleby wpływa na wysokość opłaty jednorazowej za odrolnienie?
Klasa bonitacyjna gleby odgrywa fundamentalną rolę w ustalaniu wysokości opłat za wyłączenie ziemi z produkcji rolnej. Różnice między najlepszymi a najsłabszymi klasami mogą sięgać nawet pięciokrotności stawki.
Zgodnie z tabelą zamieszczoną w art. 12 ust. 7 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, stawki za jeden hektar dla gruntów ornych oraz sadów z gleb mineralnych i organicznych kształtują się następująco:
| Klasa gleby | Stawka za 1 ha (zł) |
|---|---|
| I | 437 175 |
| II | 378 885 |
| IIIa | 320 595 |
| IIIb | 262 305 |
Dla gleb organicznych, takich jak torfowe czy murszowe, obowiązują stawki przypisane do niższych klas:
| Klasa gleby | Stawka za 1 ha (zł) |
|---|---|
| IVa | 204 015 |
| IVb | 145 725 |
| V | 116 580 |
| VI | 87 435 |
Warto zwrócić uwagę, że gleby mineralne sklasyfikowane jako IVa-VI nie są uwzględnione w tabeli. Oznacza to, że w przypadku wyłączenia tych gruntów z produkcji rolnej nie jest wymagana opłata ustawowa.
Praktycznie rzecz biorąc, właściciel działki o powierzchni 10 arów i klasie IIIa zapłaci brutto o 5 829 zł więcej niż posiadacz działki klasy IIIb, odpowiednio 32 059,50 zł oraz 26 230,50 zł. Dlatego precyzyjne ustalenie klasy gleby ma ogromne znaczenie. Podstawą powinien być wypis z ewidencji gruntów, a nie stare oznaczenia widniejące w dokumentach. To kluczowy krok, który należy wykonać przed złożeniem wniosku do starostwa.
Ile wynoszą roczne opłaty za wyłączenie gruntu z produkcji rolnej przez 10 lat?
Opłata roczna za wyłączenie ziemi z produkcji rolnej wynosi 10% jednokrotnej należności i musi być regulowana przez kolejne 10 lat, zawsze do 30 czerwca, tak stanowi art. 12 ust. 14 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych. W praktyce oznacza to, że całkowita suma tych rocznych wpłat odpowiada wartości należności jednorazowej. Jednakże ostateczny koszt wyłączenia okazuje się niemal dwukrotnie wyższy niż sama kwota należności.
Na przykład dla działki o powierzchni 10 arów klasy IIIa, gdzie jednorazowa opłata wynosi 32 059,50 zł, coroczna opłata to 3 205,95 zł. Po upływie dekady suma wpłat sięga zatem 32 059,50 zł, co razem daje koszt sięgający 64 119 zł (przed uwzględnieniem wartości rynkowej). W przypadku gleby klasy IIIb, dla której stawka za hektar to 262 305 zł, jednorazowa należność za 0,1 ha wyniesie 26 230,50 zł. Roczna opłata osiąga wtedy wysokość 2 623,05 zł, co oznacza, że całkowity koszt po 10 latach to 52 461 zł. Jeśli wyłączony z produkcji rolniczej grunt zostanie sprzedany, obowiązek opłacania rocznych kwot przechodzi na nowego właściciela. Sprzedający jest zobowiązany prawnie do poinformowania nabywcy o tym zobowiązaniu, zgodnie z art. 12 ust. 4 ustawy.
Ile wynosi całkowity koszt odrolnienia działki klasy III o powierzchni 10 arów?
Całkowity koszt odrolnienia działki klasy III o powierzchni 10 arów (1000 m²) składa się z jednorazowej opłaty oraz rocznych należności przez okres 10 lat. Podstawą do wyliczeń jest art. 12 ust. 7 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych.
Dla działki klasy IIIa, gdzie stawka wynosi 320 595 zł za hektar, jednorazowa opłata za 0,1 ha wynosi 32 059,50 zł. Roczny koszt to 3 205,95 zł, więc przez dekadę suma tych opłat wyniesie kolejne 32 059,50 zł. W efekcie całkowita należność brutto sięga 64 119 zł. W przypadku klasy IIIb, gdzie obowiązuje stawka 262 305 zł za hektar, jednorazowa opłata za 0,1 ha wynosi 26 230,50 zł. Roczne obciążenie sięga 2 623,05 zł, a więc za 10 lat łączne koszty sięgną 52 461 zł brutto. Możliwe jest obniżenie tych kwot o wartość rynkową gruntu, którą określa rzeczoznawca na dzień faktycznego wyłączenia terenu, zgodnie z art. 12 ust. 6 ustawy. Przykładowo, gdy wartość rynkowa działki klasy IIIa o powierzchni 10 arów wynosi 30 000 zł, należność jednorazowa spada do 2 059,50 zł, a roczne opłaty zmniejszają się do 205,95 zł.
Dodatkowo, zgodnie z art. 12a, pierwsze 500 m² przeznaczonej pod budowę domu jednorodzinnego na własny użytek mieszkaniowy jest zwolnione z opłat. W praktyce oznacza to, że na działce o powierzchni 10 arów jedynie połowa obszaru podlega opłatom, a pozostała jest darmowa.
Ile kosztuje przekształcenie działki klasy IVa pod budowę domu?
Koszt wyłączenia z produkcji rolnej działki o klasie IVa w dużej mierze zależy od rodzaju gleby, czy jest to gleba mineralna, czy organiczna, a różnica w tym przypadku jest istotna. W przypadku gruntów klasy IVa pochodzących z gleb organicznych, takich jak torfowe czy murszowe, obowiązuje ustawowa stawka wynosząca 204 015 zł za hektar. Przekłada się to na jednorazową opłatę w wysokości 20 401,50 zł przy powierzchni 10 arów (0,1 ha) oraz dodatkowo stałą roczną opłatę 2 040,15 zł. Suma kosztów przez dziesięć lat wynosi więc 40 803 zł, zanim zostanie uwzględniona wartość rynkowa gruntu.
Natomiast grunty klasy IVa i IVb, które wywodzą się z gleb mineralnych, nie są objęte tabelą należności wymienioną w art. 12 ust. 7 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych. W praktyce oznacza to brak konieczności wniesienia opłaty jednorazowej lub rocznej za ich wyłączenie z produkcji rolnej.
Warto zaznaczyć, że większość działek klasy IVa w Polsce to właśnie gleby mineralne, co oznacza, że proces ich odrolnienia nie wiąże się z żadnymi opłatami. Mimo to, wymagane jest uzyskanie decyzji administracyjnej od starosty dla przeprowadzenia tego zabiegu. Jeżeli planujemy wybudować dom jednorodzinny na działce klasy IVa organicznej i zajmie ona powierzchnię do 500 m², zgodnie z art. 12a ustawy przewidziano zwolnienie z opłat zarówno jednorazowych, jak i rocznych dotyczących tej części terenu.
Kiedy można skorzystać ze zwolnienia z opłat za przekształcenie działki na budowlaną?
Ustawa o ochronie gruntów rolnych i leśnych w art. 12a przewiduje zwolnienie z obowiązku opłat rocznych przy wyłączeniu ziemi pod budownictwo mieszkaniowe. Dotyczy to do 0,05 ha (czyli 500 m²) na dom jednorodzinny oraz do 0,02 ha (200 m²) na każdy lokal w budynku wielorodzinnym.
Oznacza to, że właściciel, który zamierza wybudować dom dla własnych potrzeb mieszkalnych, nie będzie musiał wnosić opłaty za pierwsze 500 m² działki. Zwolnienie obowiązuje niezależnie od klasy gleby, również dla gruntów pierwszej klasy. Warto jednak pamiętać, że aby skorzystać z tego przywileju, trzeba uzyskać decyzję starosty o wyłączeniu terenu z produkcji rolniczej, gdzie zostanie wpisane, że opłata nie jest naliczana do tego limitu powierzchni. Dodatkowo, opłaty nie dotyczą gruntów mineralnych klasy IVa-VI, gdyż nie figurują one w wykazie zawartym w ust. 7 art. 12. Z kolei marszałek województwa ma prawo, na wniosek samorządu, umorzyć należność w przypadku inwestycji związanych z użytecznością publiczną, zgodnie z art. 12 ust. 16 ustawy.
Czy budowa domu na działce 10 arów zwalnia z opłaty za całą powierzchnię?
Budowa domu jednorodzinnego na działce o powierzchni 10 arów nie zwalnia z obowiązku uiszczenia opłaty za całość terenu. Zwolnienie przewidziane w art. 12a ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych dotyczy jedynie pierwszych 500 m² (0,05 ha), które są bezpośrednio przeznaczone pod budownictwo mieszkaniowe na cele własne inwestora.
W praktyce oznacza to, że na działce o wielkości 1000 m²:
- Połowa powierzchni jest zwolniona z opłaty,
- Za pozostałe 500 m² (0,05 ha) trzeba uiścić pełną należność oraz coroczne opłaty zgodnie z obowiązującymi stawkami.
W przypadku gruntu klasy IIIa, opłata za te 0,05 ha wynosi 16 029,75 zł, a roczna opłata to 1 602,98 zł, obowiązująca przez dekadę. Przed odliczeniem wartości rynkowej, całkowity koszt sięga więc 32 059,50 zł. Należy podkreślić, że zwolnienie dotyczy wyłącznie budowy na własny użytek mieszkaniowy. Inwestycje realizowane w celu sprzedaży czy wynajmu nie kwalifikują się do preferencji określonych w art. 12a.
Warto też wiedzieć, że decyzja o wyłączeniu zawsze obejmuje całą powierzchnię objętą wnioskiem. Brak opłaty do limitu 500 m² wynika bezpośrednio z przepisu i nie wymaga odrębnego wniosku.
Ile arów można odrolnić za darmo w przypadku budynków mieszkalnych?
Zgodnie z art. 12a ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, bezpłatne wyłączenie terenu z produkcji rolnej przysługuje do 0,05 ha, czyli 500 m² (5 arów), gdy chodzi o budynek jednorodzinny na własne potrzeby mieszkaniowe. W przypadku budynków wielorodzinnych zwolnienie obejmuje 0,02 ha (200 m², czyli 2 ary) na każdy lokal mieszkalny. To oznacza, że właściciel 10-arowej działki, który zamierza wybudować jeden dom dla siebie, może bezpłatnie odrolnić jedynie połowę tej powierzchni, czyli 5 arów. Za pozostałą część działki będzie musiał uiścić pełne, ustawowe opłaty.
Co istotne, zwolnienie nie zależy od klasy gleby i dotyczy nawet bardzo dobrych gruntów klasy I. Jeśli planowana budowa domu wraz z otoczeniem nie przekracza 500 m², właściciel może złożyć wniosek o wyłączenie tylko tej części działki. Dzięki temu uniknie opłat, a decyzja starosty zostanie wydana wyłącznie dla wskazanego fragmentu nieruchomości.
Czy każdą działkę rolną da się przekształcić w budowlaną?
Nie każda działka rolna może zostać przekształcona w teren budowlany. Taka zmiana wymaga spełnienia dwóch kluczowych warunków: formalnego, polegającego na uzyskaniu zgody na zmianę przeznaczenia, oraz administracyjnego, czyli decyzji o wyłączeniu gruntu z użytkowania rolniczego.
Jeśli chodzi o aspekty planistyczne, przekształcenie gruntów rolnych klas I-III na cele inne niż rolnicze wymaga akceptacji ministra odpowiedzialnego za rozwój obszarów wiejskich. Ta zgoda jest udzielana na podstawie wniosku złożonego przez gminę i realizowana w ramach zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Warto podkreślić, że w tym przypadku nie można jej zastąpić decyzją o warunkach zabudowy.
Z kolei tereny rolne o niższej klasie, czyli IV-VI, można przeznaczyć na cele nierolnicze bez konieczności uzyskiwania zgody ministerialnej. Przekształcenie odbywa się:
- W ramach obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania,
- Albo, gdy takiego planu brak, za pomocą decyzji o warunkach zabudowy.
Od 1 lipca 2026 roku procedura wydawania decyzji o warunkach zabudowy ulegnie zmianie, będzie to możliwe wyłącznie na obszarach wskazanych w ogólnym planie gminy. Zmiana ta znacznie ograniczy możliwość zabudowy w miejscach nieobjętych dokumentacją planistyczną. Warto również pamiętać, że pewne tereny objęte szczególną ochroną, na przykład gleby torfowe znajdujące się na obszarach Natura 2000 lub w strefach melioracyjnych, mogą być wyłączone z możliwości przekształcenia, bez względu na przynależność klasową gruntu.
Czy do odrolnienia potrzebny jest Miejscowy Plan Zagospodarowania Przestrzennego?
Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego (MPZP) jest kluczowy, gdy chcemy zmienić przeznaczenie gruntów rolnych klas I-III na cele nierolnicze. Tylko w trakcie uchwalania lub modyfikacji tego planu można uzyskać zgodę ministra odpowiedzialnego za rozwój wsi na odrolnienie takich terenów. Natomiast wyłączenie gruntu z produkcji rolnej, które poprzedza faktyczne odrolnienie, stanowi odrębną procedurę prowadzoną przez starostę. Można ją przeprowadzić zarówno na podstawie obowiązującego MPZP, jak i na podstawie ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy.
Jeśli chodzi o grunty klas IV-VI, sprawa jest prostsza,wystarczy, że teren jest wskazany w planie pod zabudowę lub posiada decyzję o warunkach zabudowy (WZ). W takich przypadkach zgoda ministra nie jest wymagana.
Od 1 lipca 2026 roku gmina będzie mogła wydawać decyzje WZ jedynie dla obszarów wyznaczonych w planie ogólnym jako uzupełnienie istniejącej zabudowy. Brak aktualnego planu albo niewskazanie konkretnej działki w takim obszarze uniemożliwi uzyskanie decyzji WZ. W praktyce większość działek rolnych w Polsce nadal nie posiada uchwalonego MPZP ani planu ogólnego, co blokuje możliwość ich przekształcenia na cele nierolnicze.
Jak uzyskać decyzję o warunkach zabudowy dla terenu rolniczego?
Decyzję o warunkach zabudowy (WZ) dla gruntów rolnych podejmuje wójt, burmistrz lub prezydent miasta, kierując się ustawą z 27 marca 2003 r. dotyczącą planowania i zagospodarowania przestrzennego. Wniosek składa się w urzędzie gminy właściwym dla położenia działki.
Od 1 lipca 2026 r. decyzje WZ będą udzielane wyłącznie na obszarach, które gmina wyznaczyła jako uzupełnienie zabudowy w swoim planie ogólnym. Jeśli taki plan nie istnieje lub nie wskazuje takich terenów, wniosek zostanie odrzucony.
Przy ustalaniu warunków zabudowy na terenach rolniczych stosuje się zasadę dobrego sąsiedztwa, co oznacza, że na działce lub przyległych, dostępnych z tej samej drogi publicznej, powinna już funkcjonować zabudowa o zbliżonych parametrach.
Wniosek musi zawierać:
- Dokładne oznaczenie nieruchomości (adres lub numer działki),
- Wyraźnie wyrysowane granice terenu na mapie zasadniczej,
- Opis planowanej inwestycji, rodzaj budynku, powierzchnię zabudowy, wysokość,
- Sposób zagospodarowania działki.
Warto podkreślić, że decyzja o warunkach zabudowy różni się od decyzji o wyłączeniu gruntów z produkcji rolnej. Pierwsza dotyczy możliwości realizacji inwestycji, podczas gdy druga formalnie usuwa ziemię z rejestru gruntów rolnych. Aby otrzymać pozwolenie na budowę na działce rolnej, konieczne jest posiadanie obu tych decyzji.
Jakie dokumenty należy złożyć wraz z wnioskiem o odrolnienie działki?
Wniosek o wyłączenie działki z produkcji rolnej należy złożyć w starostwie powiatowym właściwym dla lokalizacji nieruchomości. Dopełnienie formalności wymaga dostarczenia kilku istotnych dokumentów.
- Wypis oraz wyrys z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub, gdy plan nie obowiązuje, ostateczna decyzja dotycząca warunków zabudowy,
- Wypis z rejestru gruntów oraz wyrys z mapy ewidencyjnej precyzujące klasę bonitacyjną, rozmiar i granice terenu podlegającego wyłączeniu,
- Projekt zagospodarowania działki wykonany przez uprawnionego projektanta zawierający mapę do celów projektowych z zaznaczonym obszarem wyłączenia, tabelę powierzchni według klas oraz opis zamierzonego sposobu wykorzystania terenu po wyłączeniu.
Starosta ma prawo zażądać również opinii rzeczoznawcy majątkowego, który określi rynkową wartość działki. Taka wycena jest potrzebna do obliczenia wymagalnej opłaty po jej pomniejszeniu. W praktyce jednak dokument określający wartość gruntu bywa przedstawiany dopiero po podjęciu decyzji, na etapie wnoszenia opłaty.
Złożenie wniosku nie wiąże się z koniecznością uiszczenia opłaty skarbowej. Za wyłączenie gruntu pobierana jest tylko opłata administracyjna. Decyzję w tej sprawie powinna podjąć administracja powiatowa w terminie do miesiąca, choć w przypadku bardziej skomplikowanych kwestii czas ten może zostać wydłużony do dwóch miesięcy, zgodnie z artykułem 35 Kodeksu postępowania administracyjnego.
Ile czasu trwa cała procedura zmiany przeznaczenia gruntu na budowlany?
Cała procedura przekształcenia działki rolnej w teren budowlany obejmuje kilka kroków i może trwać od kilku miesięcy aż do kilku lat, w zależności od planów zagospodarowania w danej gminie.
Najbardziej czasochłonnym elementem jest zmiana miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub przyjęcie nowego. Proces ten, w tym udostępnienie planu do publicznego wglądu, zbieranie opinii mieszkańców oraz obrady rady gminy, zwykle zajmuje od roku do trzech. Dodatkowo, w przypadku gruntów klasy I-III, potrzebna jest zgoda ministra odpowiedzialnego za rozwój obszarów wiejskich, o którą gmina występuje podczas tego postępowania.
Jeżeli działka objęta jest już obowiązującym planem miejscowym lub możliwe jest uzyskanie decyzji o warunkach zabudowy (WZ), cały proces ulega znacznej skróceniu, trwa wtedy zazwyczaj kilka miesięcy. Sama decyzja WZ wydawana jest w ciągu 1-3 miesięcy, zaś postępowanie przed starostą dotyczące wyłączenia gruntu z produkcji rolnej zajmuje kolejne 1-2 miesiące. Termin liczy się od momentu złożenia kompletnego wniosku aż do uzyskania prawomocnej decyzji.
Po otrzymaniu ostatecznego wyłączenia działki z produkcji rolnej trzeba w ciągu 60 dni uiścić jednorazową opłatę, zgodnie z art. 12 ust. 13 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Dopiero po dokonaniu wpłaty możliwe jest złożenie wniosku o pozwolenie na budowę. Od 1 stycznia 2026 roku minister będzie miał 60 dni na rozpatrzenie wniosku gminy dotyczącego zgody na odrolnienie gruntów klas I-III. Jeśli w tym terminie nie zostanie podjęta decyzja, uznaje się to za wyrażenie zgody.